In normale tijden werkt economisch beleid redelijk voorspelbaar. Groeit de economie te hard en loopt inflatie op? Dan verhoogt de centrale bank de rente. Zakt de economie weg? Dan gaat de rente omlaag om te stimuleren. Twee knoppen. Eén probleem tegelijk.
Stagflatie gooit dat systeem overhoop. De economie krimpt — maar de inflatie blijft hoog. En daarmee heeft elke beleidsmaker een probleem: de twee knoppen werken nu tegen elkaar in.
"Rente omhoog bestrijdt inflatie — maar wurgt de economie verder. Rente omlaag stimuleert groei — maar maakt inflatie erger."
Daar bovenop is meer geld in omloop brengen — het favoriete wapen in moeilijke tijden — in een stagflatoir klimaat ronduit gevaarlijk. Het voedt inflatie terwijl de onderliggende problemen blijven bestaan. Maar wie draait er eigenlijk aan die knop? Niet Den Haag — dat is de ECB. En die is formeel onafhankelijk. Formeel.
Want de ECB opereert in een eurozone waar landen als Italië en Frankrijk torenhoge begrotingstekorten en staatsschulden hebben die betaald moeten worden. Lage rente is voor hen geen beleidskeuze — het is overlevingsnoodzaak. Dat de ECB structureel onder druk staat om de rente laag te houden heeft dus weinig met economische logica te maken, en veel met politieke realiteit.
En de nationale politiek zelf? De Kwaliteitsbelegger is eerlijk: het vertrouwen dat Den Haag stagflatie goed begrijpt is beperkt. Wie ziet hoe het beleid rondom box 3, de woningmarkt en vastgoed de afgelopen jaren is uitgepakt — met eindeloze rechtszaken, terugwerkende kracht en structurele onzekerheid voor beleggers — trekt daar zijn eigen conclusies uit. Een recente uitzending van WNL Op Zondag illustreerde dat treffend: de minister van Economische Zaken werd stevig bevraagd over stagflatie en beantwoordde de vragen grotendeels met nieuwe vragen.
Gelukkig heeft politiek beperkte invloed op de echte economische mechanismen. Minder overheidsuitgaven zou in een stagflatoir klimaat verstandig zijn — maar verwacht het niet. De echte bescherming voor jouw vermogen zit niet in beleid uit Den Haag, maar in de keuzes die jij zelf maakt.
Waarom stagflatie zo hardnekkig is
Het bekendste voorbeeld zijn de jaren '70. De oliecrisis zorgde voor exploderende energieprijzen terwijl westerse economieën stilvielen. Bedrijven konden stijgende kosten niet doorberekenen zonder klanten te verliezen. Werkloosheid steeg. Koopkracht daalde.
Nu zijn de oorzaken anders — maar de mechaniek is vergelijkbaar. Verstoorde aanvoerketens, hoge energieprijzen en nieuwe handelstarieven drijven kosten op terwijl de vraag afneemt. Dat is hetzelfde recept.
De Straat van Hormuz als wildcard. Een mogelijke blokkade of verstoring van de Straat van Hormuz — waardoor een groot deel van de wereldwijde olie- en gashandel loopt — zou een schok veroorzaken vergelijkbaar met de covid-verstoringen van 2020-2022. Die werkten jaren door in prijzen, aanvoerketens en inflatieverwachtingen. Een dergelijke logistieke schok in 2026 zou het stagflatiescenario fors verlengen en verdiepen.
Wat betekent dit voor jouw beleggingen?
Hieronder de drie klassieke beleggingscategorieën — en hoe ze het historisch doen in een stagflatoir klimaat.
Huurinkomsten stijgen mee met inflatie. Maar hogere rente drukt waarderingen en maakt financieren duurder. Fysiek vastgoed houdt beter stand dan beursgenoteerde vastgoedfondsen.
Kosten stijgen, marges slinken, vraag daalt. Brede indices presteren doorgaans slecht. Uitzondering: energie, grondstoffen en bedrijven met echte prijsmacht.
Dubbel verlies: inflatie holt de vaste rente uit, stijgende marktrentes drukken de koers omlaag. Kortlopend of inflatiegekoppeld is de enige uitzondering.
Let op: stagflatie is waarschijnlijk al ingeprijsd
Een belangrijk voorbehoud: markten denken vooruit. De kans is groot dat een aanzienlijk deel van het stagflatie-risico al in de huidige koersen zit verwerkt. Wie nu pas energie-aandelen koopt omdat stagflatie in het nieuws is, koopt mogelijk wat anderen al maanden geleden hebben gekocht — tegen hogere prijs en met minder opwaarts potentieel.
Sectorrotatie heeft zin, maar vraagt om timing en inzicht. Blinde vlucht naar grondstoffen of goud nadat iedereen er al over schrijft is geen strategie — het is kuddegedrag.
De lange termijn wint altijd — ook van stagflatie
Stagflatie is misschien wel het scenario waarbij de korte termijn het minst voorspelbaar is. Niemand weet hoe lang het duurt, hoe diep het gaat, of welke sector het hardst geraakt wordt. Macro-economen zijn het zelden eens. Centrale banken tasten in het duister. En geopolitieke schokken — zoals een verstoring van de Straat van Hormuz — kunnen alles in één klap veranderen.
Dat is precies waarom de lange termijn zo belangrijk is. Wie belegt over een horizon van tien, vijftien of twintig jaar, hoeft niet te weten wat de markt morgen doet. Stagflatie is pijnlijk op de korte termijn — maar historisch gezien tijdelijk. Kwaliteitsbedrijven met sterke balansen en echte prijsmacht overleven dit soort periodes structureel beter dan de markt als geheel, en herstellen sneller.
"Op de korte termijn weet niemand welke kant het opgaat. Bij stagflatie helemaal niet. Dat is geen zwakte — dat is eerlijkheid."
De belegger die in 1973 — bij het begin van de eerste grote stagflatieperiode — in een breed gespreide portefeuille stapte en tien jaar geduld had, behaalde alsnog een positief reëel rendement. Wie eruit stapte toen de pijn het grootst was, deed dat niet.
Praktische vuistregel voor nu
Minder: lange obligaties, groei-aandelen met hoge waarderingen, zwaar gefinancierd vastgoed.
Meer: reële activa (goud, grondstoffen), energie-aandelen, bedrijven met lage schulden en echte prijsmacht.
Maar onthoud: er is geen risicoloze optie in stagflatie. De vraag is wiens verlies het kleinst is — en wie geduldig genoeg is om het herstel mee te maken.
De eerlijke conclusie
Stagflatie is het hardnekkigste economische scenario voor beleggers — juist omdat de gebruikelijke bescherming niet werkt. Obligaties falen. Brede aandelenindices staan onder druk. Cash verliest koopkracht. En politici hebben hun handen gebonden: de instrumenten die ze normaal inzetten zijn in dit scenario gevaarlijk.
Dat betekent niet dat je niets kunt doen. Het betekent dat je bewuster moet nadenken over wat je bezit en waarom — en dat je de horizon lang genoeg houdt om de storm uit te zitten. Kwaliteit, geduld en spreiding zijn in elk klimaat het fundament. In stagflatie meer dan ooit.
Wil je weten hoe jouw portefeuille ervoor staat?
Plan een vrijblijvend gesprek. Geen verkoopverhaal, geen producten — een eerlijk gesprek over wat jouw geld voor je kan doen, ook in onzekere tijden.
Plan een gratis intake