Goedkoop, duur, of
gewoon de verkeerde vraag?

Stel je twee aandelen voorgelegd. Aandeel A heeft een koers-winstverhouding (P/E) van 10. Aandeel B heeft een P/E van 20. De financiële media zou hier weinig twijfel over laten bestaan: A is goedkoop, B is duur. Dat is namelijk wat de meeste beleggers ergens hebben opgepikt — lage P/E betekent koopje, hoge P/E betekent mijden.

Maar een P/E-ratio op zichzelf zegt niets over wat je eigenlijk koopt. Een ervaren belegger stelt eerst een andere vraag: hoeveel rendement maakt dit bedrijf op het kapitaal dat het al heeft?

Die vraag — simpel geformuleerd, maar krachtig in de uitwerking — is de kern van wat fundamenteel beleggen onderscheidt van koersgokken.

Wat is ROE precies?

ROE vertelt je hoe efficiënt een bedrijf zijn kapitaal inzet. Een bedrijf met een hoge, stabiele ROE creëert jaar na jaar waarde voor zijn aandeelhouders — ook als je er op het eerste gezicht "te veel" voor betaalt.

Warren Buffett zei het treffend: hij zoekt naar bedrijven die gemiddeld 15% of meer ROE behalen over langere periodes, zonder overmatige schuld. Dat criterium elimineert het grootste deel van de beursgenoteerde bedrijven direct.

De rekensom die het verschil toont

Onderstaande tabel vergelijkt twee fictieve bedrijven die allebei starten met dezelfde boekwaarde: €10 per aandeel. Aandeel A heeft de lage P/E van 10 — "goedkoop" volgens de gangbare maatstaf. Aandeel B heeft de hoge P/E van 20 — "duur". Het enige onderliggende verschil tussen de twee bedrijven is de ROE.

Illustratie op basis van samengesteld rendement. Geen garantie voor de toekomst. Kosten, belasting en dividenden zijn niet meegenomen.

Het verschil na 10 jaar: 472%. Hetzelfde startkapitaal, dezelfde boekwaarde bij de start — maar het "dure" aandeel B levert bijna zes keer meer op dan het "goedkope" aandeel A.

P/E is slechts een indicator — niet meer en niet minder. Wil je de toekomst van een bedrijf waarderen, kijk dan naar ROE en omzetgroei: dat zegt iets over hoe het bedrijf waarde creëert. Uiteindelijk volgt de koers van een aandeel wel de winst per aandeel — dus P/E blijft een leuk getal om te weten. Alleen niet het getal waarmee je begint.

---

Waarom compounding hier het geheim is

De kracht achter dit verschil is samengesteld rendement — compounding. Bedrijf B herbelegt zijn winst met een rendement van 25%. Dat betekent dat het in jaar 2 méér winst maakt dan in jaar 1, en in jaar 3 weer méér dan in jaar 2. Het groeit exponentieel.

Bedrijf A doet hetzelfde — maar met 5% ROE. Het groeit ook, maar het effect is zo klein dat je het nauwelijks terugziet in de koers.

Albert Einstein zou gezegd hebben dat samengesteld rendement de krachtigste kracht in het universum is. Of dat citaat echt van hem is, weten we niet. Dat de wiskunde klopt, des te meer.

---

Hoe herken je een bedrijf met hoge ROE?

Niet elk bedrijf met een hoge ROE is een kwaliteitsaandeel. Er zijn drie vragen die je moet stellen:

1. Is de hoge ROE structureel of incidenteel?
Eenmalige verkoop van een divisie kan de ROE tijdelijk opblazen. Je wil minimaal 5-10 jaar consistentie zien.

2. Komt de ROE uit echte operationele kracht, of uit schuld?
Een bedrijf kan zijn ROE kunstmatig verhogen door veel schuld aan te gaan. Dat vergroot het risico enorm. Kijk ook naar ROIC — Return on Invested Capital — dat corrigeert hiervoor.

3. Heeft het bedrijf een duurzaam concurrentievoordeel?
Hoge ROE trekt concurrenten aan. Alleen bedrijven met een echte economic moat — merkwaarde, schaalonvoordelen, overstapdrempels, netwerkeffecten — kunnen die hoge ROE decennialang verdedigen. Michael Porter's vijfkrachtenmodel is hier een nuttig analysekader.

---

De link met de AFM-cijfers

De AFM publiceerde in april 2026 dat 800.000 Nederlandse huishoudens voldoende vermogen hebben om te beleggen, maar het niet doen. Kennisgebrek is de meest genoemde reden. Precies dit soort kennis — begrijpen wat ROE is, waarom P/E misleidend kan zijn, hoe je kwaliteit van goedkoop onderscheidt — is wat ontbreekt.

Je hoeft geen analist te zijn om dit te begrijpen. Je hoeft geen Bloomberg-terminal te hebben. Je hebt wel een basisinzicht nodig in hoe bedrijven waarde creëren — en de discipline om dat inzicht ook te gebruiken als de markt tijdelijk daalt.