Blog · Juni 2026 · Indexbeleggen & strategie

Het tijdperk van puur passief beleggen is voorbij

Dat schrijft Stephanie Guild, chief investment officer van Robinhood Markets, vandaag in Reuters. Vier structurele meewinds die een generatie lang alle aandelenkoersen omhoog duwden, zijn weggevallen. En een passieve ETF heeft daar een mechanisch probleem mee dat weinig mensen kennen.

Juni 2026 · 6 min lezen · Indexbeleggen & strategie

Vier decennialange meewinds hebben een generatie beleggers verwend. Dalende rentes, dalende vennootschapsbelastingen, grote overheidsschuld-tolerantie en de demografische golf van de babyboomers duwden aandelenkoersen structureel omhoog — ongeacht welk bedrijf je kocht. Je hoefde alleen maar belegd te zijn.

Guild stelt dat dit tijdperk voorbij is. Niet als marktvoorspelling, maar als structurele analyse. Alle vier de meewinds zijn weggevallen of aan het keren. En dat heeft gevolgen voor hoe je belegt.

Haar conclusie: "Passief beleggen blijft een goede, goedkope basis voor veel portefeuilles. Maar voor het eerst in een generatie is het misschien niet meer voldoende op zichzelf."

De vier meewinds — en waarom ze weg zijn

1. Dalende rente. Van bijna 15% in 1981 naar 0,6% in 2020 — een daling van 96% in veertig jaar. Elke procent daling in de rente verhoogt automatisch de contante waarde van toekomstige winsten, en dus aandelenkoersen. Die wind waait niet meer. De Amerikaanse 10-jaarsrente staat nu op 4,5-5% en de structurele oorzaken van inflatie — geopolitieke spanningen, AI-wapenwedloop, deglobalisering — zijn niet snel weg.

2. Dalende vennootschapsbelasting. Van 52,8% in 1969 naar 21% in 2017. Die beweging is nagenoeg uitgeput. Er is weinig politieke ruimte meer voor verdere verlagingen, en de overheidsschulden maken ze onwaarschijnlijk.

3. Overheidsschuld als groeistimulus. De Amerikaanse staatsschuld groeide van 31% van het BBP in 1981 naar 122% nu. De jaarlijkse rentelasten overschrijden inmiddels $1 biljoen. Er is simpelweg minder ruimte voor nieuwe stimuli die aandelenmarkten opblazen.

4. Babyboom-demografie. De grootste generatie ooit bouwde haar vermogen op in de jaren dat alle drie de bovenstaande meewinds op hun hoogtepunt waren. Ze bezitten nu de helft van alle Amerikaanse huishoudelijke rijkdom — grotendeels in indexfondsen. Maar ze bereiken nu "peak 65": meer dan 4 miljoen Amerikanen per jaar worden 65 tot 2027. Verplichte minimumuitkeringen uit pensioenrekeningen leiden structureel tot uitstroom uit aandelen — geschat op $250 tot $800 miljard per jaar het komende decennium.

96% Daling van de 10-jaarsrente VS tussen 1981 en 2020
42% Van alle winstgroei VS 1989-2019 was toe te schrijven aan dalende rente + belastingen (Fed, 2023)
$800 mrd Geschatte jaarlijkse uitstroom uit aandelen door vergrijzing, komend decennium

Het mechanische probleem van passieve ETF's

Guild beschrijft ook iets wat de meeste beleggers over het hoofd zien: in de afgelopen decennia bewogen aandelen grotendeels samen omhoog — gedreven door de macro-meewinds. Nu divergeren ze op basis van bedrijfsfundamentals. Wie het kapitaal goed alloceert, wint. Wie dat niet doet, verliest. Voor het eerst in lange tijd telt kwaliteit van individuele bedrijven weer echt mee.

En hier zit een structureel nadeel van passieve ETF's dat weinig beleggers zien. Een passieve ETF volgt een marktkapitalisatie-index: hoe groter een bedrijf wordt, hoe meer gewicht het krijgt. Dat klinkt neutraal, maar het is dat niet.

Een passieve ETF is structureel verplicht om meer te kopen van wat al gestegen is — en minder van wat relatief goedkoop is. Bij elke herbalancering koopt het fonds bij wat duur is geworden, en verkoopt het wat in prijs daalde. Precies andersom van verstandig inkoopgedrag.

En het wordt nog scherper. Wanneer een aandeel groot genoeg is om aan een index toegevoegd te worden, weet de markt exact wanneer dat gebeurt. Andere partijen anticiperen erop. Het gevolg: het fonds koopt systematisch op het moment dat het duurste transacties maakt — niet omdat iemand dat besluit, maar omdat de indexregels dat afdwingen.

In een markt waar alles samen omhoog gaat, valt dat niet op. In een markt waar bedrijfsfundamentals weer tellen, is het een reëel nadeel.

Wat dit betekent voor de drie aanpakken

Aanpak 1 — Zelf kwaliteitsaandelen selecteren: Guild's analyse versterkt het argument. Als fundamentals weer tellen — kapitaalallocatie, balanssterkte, kwaliteit van management — dan loont het om die te analyseren voordat je koopt. Maar het vereist discipline, spreiding over minimaal 15-20 posities, en de bereidheid om ook in dalende koersen rustig te blijven.

Aanpak 2 — Passieve ETF's: Nog steeds een solide, goedkope basis. Guild zegt dat ook. Maar de structurele meewind die het afgelopen decennium alles omhoog duwde, is weggevallen. En het mechanische nadeel — verplicht bijkopen van duur en verkopen van goedkoop — wordt relevanter naarmate bedrijven meer van elkaar gaan divergeren.

Aanpak 3 — Systematische ETF's: Het actief-versus-passief-debat is eigenlijk al achterhaald. De betere vraag is: wat is de filosofie en wat is de implementatie? Dat zijn twee verschillende dingen.

Een passieve ETF heeft een passieve filosofie én een passieve implementatie: markten zijn efficiënt, dus volg de index mechanisch. Een stockpicker heeft een actieve filosofie én actieve implementatie: ik denk slimmer te zijn dan de markt. Maar er is een derde weg — en die is het meest interessant.

Sommige fondsen combineren een passieve filosofie met een actieve implementatie. Ze geloven net als een indexfonds dat markten informatie grotendeels efficiënt verwerken — niemand weet structureel beter dan de markt wat de toekomst brengt. Maar ze zijn niet gebonden aan de regels van een index. Ze hoeven niet te kopen of verkopen op vaste, voorspelbare momenten. Ze handelen wanneer het hen uitkomt — niet wanneer een indexaanbieder dat van ze eist.

En ze tilten systematisch naar bedrijven met bewezen winstgevendheid en relatief lage waarderingen, en minder naar bedrijven die kapitaal vernietigen of extreem hoog geprijsd zijn. Niet op basis van een mening over de toekomst — maar op basis van meetbare kenmerken van vandaag. Dat is geen stockpicking. Het is een herhaalbare aanpak zonder te beweren de markt te kunnen voorspellen.

Dat is precies wat Guild bedoelt met "fundamentals matter again" — en precies het type fonds dat daar het best op inspeelt.

De afgelopen decennia beloonden simpelheid. De volgende fase beloont oordeelsvermogen.

— Stephanie Guild, CIO Robinhood Markets, Reuters juni 2026

Eerlijk zijn over de onzekerheid

Guild is zelf ook eerlijk in haar nuances. Een recessie kan de Fed dwingen de rente snel te verlagen — wat de meewind tijdelijk terugbrengt. AI kan de productiviteit zo sterk verhogen dat marges structureel verbeteren. Dat zijn reële scenario's die het beeld kunnen verzachten.

Bovendien: ook in moeilijkere markten verslaat de meerderheid van actieve fondsbeheerders de index niet, na kosten. Dat gegeven verdwijnt niet zo makkelijk, whatever de wind die waait.

Wat verdwijnt, is de luxe om het niet te hoeven nadenken. De vraag "welk type fonds past bij mij" was de afgelopen veertig jaar minder relevant dan hij nu is.

Welke aanpak past bij jouw situatie?

De beslisboom op de homepage geeft in vier vragen een eerste richting — van passieve ETF tot systematisch gespreid. Daarna denkt De Kwaliteitsbelegger graag met je mee.

Doe de beslisboom →